Psikiyatrik Süreçlerin Deri Üzerinden İfadesi: Somatik Belirtileri Anlamak
Psikiyatrik süreçler yaşayan bazı bireyler, yaşadıkları ruhsal zorlanmaları doğrudan duygusal ya da bilişsel düzeyde ifade etmek yerine, bedensel ve özellikle dermatolojik belirtiler aracılığıyla dışa vurabilirler. Bu durum çoğu zaman bilinç dışı savunmalarla ilişkilidir ve en sık kullanılan mekanizmalardan biri inkârdır. Birey, ruhsal kökenli olabilecek yaşantılarıyla yüzleşmek yerine derisiyle aşırı uğraş geliştirebilir ya da derisine zarar verebilir.
Bu gruptaki kişiler genellikle yaşadıkları yakınmaların psikolojik boyutları olabileceği ihtimalini kabul etmez ve sık aralıklarla dermatoloji polikliniklerine başvurur. Deri bulgularının altında psikotik, sınır ve nevrotik düzeyde ruhsal durumlar yer alabilir. Bu sınıflandırma, belirtilerin niteliğini ve bireyin gerçeklikle kurduğu ilişkiyi anlamak açısından önemlidir.
Psikotik düzeyde, gerçeği değerlendirme yetisinde bozulmalar dikkat çeker. Varsanılar, sanrılar ve yanılsamalar tabloya eşlik edebilir. Deriyle ilişkili psikotik durumlarda sanrılar çoğunlukla somatik tiptedir. Delüzyonel parazitozda olduğu gibi kişi, derisinde var olmayan böcekler, parazitler ya da mikroorganizmalar olduğuna kesin bir inanç geliştirir. Bu düşünceler sabittir, tartışma ile değiştirilemez ve yoğun kaygı ile birliktedir. Bazı olgularda kontrol edilemeyen öfke ve saldırganlık gibi duygular doğrudan deriye yöneltilir ve kendine zarar verme davranışları ortaya çıkar.
Sınır düzeydeki yapılarda gerçeklik tamamen bozulmaz; ancak sağlıklı düşünce organizasyonu da tam değildir. Hipokondriasis ve somatoform bozukluklar bu grupta ele alınır. Nevrotik durumlarda ise gerçeklik korunur; fakat bilinç dışı çatışmalar, kaygı ve öfke gibi duygular deri yolma, saç yolma ya da kaşıma gibi belirtilerle kendini gösterir. Birey bu davranışların farkında olabilir ya da disosiyatif özellikler sergileyebilir.
Somatik belirtilerle başvuran bireylerde empatik bir yaklaşım, semptomların ciddiyetinin kabul edilmesi ve ayrıntılı değerlendirme süreci büyük önem taşır. Dermatoloji çatısı altında yürütülen, ruhsal boyutu dışlamayan bir değerlendirme süreci, uyumu ve sürecin etkinliğini artırmaktadır.
Kaynakça
- Koo, J., & Lee, C. S. (2003). Psychocutaneous medicine. Dermatologic Clinics, 21(2), 195–206.
- Gupta, M. A., & Gupta, A. K. (1996). Psychodermatology: An update. Journal of the American Academy of Dermatology, 34(6), 1030–1046.
- Harth, W., & Gieler, U. (2014). Psychosomatic dermatology. Springer.
The Skin as a Mirror: Understanding Somatic Expressions of Inner Processes
Individuals experiencing internal psychological processes may sometimes project emotional or cognitive challenges onto their bodies, specifically through dermatological symptoms, rather than expressing them verbally. This phenomenon is often linked to unconscious defense mechanisms, with denial being one of the most prominent. Instead of confronting the psychological roots of their experiences, an individual may develop an intense preoccupation with their skin or engage in behaviors that cause skin damage.
These individuals typically do not consider the possibility that their complaints may have a psychological dimension. Consequently, they frequently seek assistance from dermatology clinics. The underlying causes of these skin manifestations can be categorized into psychotic, borderline, and neurotic states. This classification is vital for understanding the nature of the symptoms and how the individual perceives reality.
The Spectrum of Somatic Focus
- Psychotic States: At this level, the ability to evaluate reality is impaired. Hallucinations, delusions, and illusions may accompany the clinical picture. Delusions related to the skin are often somatic in nature. For instance, in cases like delusional parasitosis, the individual holds an unshakable belief that their skin is infested with non-existent insects or parasites. These thoughts are fixed, resistant to persuasion, and coupled with intense anxiety. In some cases, uncontrollable emotions like anger or aggression are directed toward the skin, resulting in self-inflicted damage.
- Borderline Structures: In these instances, the perception of reality is not entirely lost, yet the organization of healthy thought is incomplete. This category often includes hypochondriasis and somatoform manifestations.
- Neurotic States: Here, the sense of reality remains intact. However, unconscious conflicts, anxiety, or anger manifest through behaviors such as skin picking, hair pulling, or excessive scratching. The individual may perform these actions consciously or experience dissociative episodes during the process.
A Multidimensional Approach to Care
For individuals presenting with somatic symptoms, an empathetic approach is paramount. Acknowledging the seriousness of the symptoms and conducting a detailed evaluation is essential. A management process conducted within the framework of dermatology—one that does not exclude the psychological dimension—significantly enhances cooperation and the overall effectiveness of the process.
References
- Koo, J., & Lee, C. S. (2003). Psychocutaneous medicine. Dermatologic Clinics, 21(2), 195–206.
- Gupta, M. A., & Gupta, A. K. (1996). Psychodermatology: An update. Journal of the American Academy of Dermatology, 34(6), 1030–1046.
- Harth, W., & Gieler, U. (2014). Psychosomatic dermatology. Springer.
Uzman Psikolog Burçin Demirkan