Travma ve Bedensel Hafıza: Geçmiş Neden
Bedenimizde Yaşıyor?
Bedensel Hafıza Nedir?
Travma yalnızca zihinsel bir deneyim değildir. Özellikle çocukluk döneminde yaşanan ihmal,
istismar ve kötü muamele, bedenimizde derin izler bırakır. Bedensel hafıza (somatik hafıza),
yaşanan duygusal ve fiziksel deneyimlerin sinir sistemi aracılığıyla bedende depolanmasıdır.
Kişi travmatik olayı hatırlamasa bile kalp çarpıntısı, nefes darlığı, kas gerginliği ve donakalma hissi
gibi bedensel tepkiler yaşayabilir. Bu tepkiler, sinir sisteminin geçmişteki travmayı hala tehdit
olarak algıladığını gösterir.
Çocukluk Travmaları Neden Bu Kadar Etkilidir?
Çocukluk dönemi, beyin ve sinir sisteminin en hızlı geliştiği dönemdir. Bu dönemde yaşanan
duygusal ihmal, istismar, aile içi şiddet veya tutarsız ebeveyn tutumları, çocuğun dünyayı algılama
biçimini ve duygu düzenleme becerilerini derinden etkiler.
Çocukluk travmaları yalnızca geçmişte kalmaz; yetişkinlikte ilişkilerde, ebeveynlikte ve bedensel
sağlıkta etkilerini göstermeye devam eder.
Travmanın Kuşaklar Arası Aktarımı
Bazı kişiler, bilinçdışı olarak kendi çocukluklarında maruz kaldıkları olumsuz tutumları çocuklarına
aktarabilir. Bu durum travmanın nesiller arası aktarımı olarak bilinir. Bağırma, cezalandırma,
duyguları yok sayma gibi davranışlar, geçmişte bedene kazınmış otomatik tepkiler tarafından
yönlendirilir.
Bedensel Hafızada Travma Nasıl Tetiklenir?
Travma her zaman büyük olaylarla tetiklenmez. Bir koku, ses tonu, bakış veya cümle bile bedensel
hafızayı aktive edebilir. Bu durumda kişi:
• Yoğun kaygı veya panik
• Nedensiz öfke patlamaları
• Donakalma veya içine kapanma
• Bedensel ağrılar
gibi tepkiler yaşayabilir. Tetiklenen şey mantıksal hafızadan değil, bedensel hafızadan geldiği için
kişi çoğu zaman nedenini anlamlandıramaz.
Travma Bedende Nasıl İyileşir?
Travmanın yalnızca konuşarak değil, bedensel düzeyde de çalışılması gerekir. Etkili yöntemler:
• Bireysel psikoterapi
• Somatik yaklaşımlar
• EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme)
• Duygu düzenleme çalışmaları
• Nefes ve farkındalık temelli teknikler
Bu yöntemler, bedenin artık tehdit altında olmadığına dair yeniden güven duygusu geliştirmesine
yardımcı olur.
Travma İyileşebilir
Travma, yıllar sonra bile ilişkilerimizi, duygularımızı ve bedenimizi etkilemeye devam edebilir.
Ancak iyi haber şudur: Travma iyileşebilir. Doğru destekle ve güvenli bir terapötik süreçle, bedenin
taşıdığı yük çözülebilir.
Geçmişinizi değiştiremezsiniz; ama onun bedeniniz ve hayatınız üzerindeki etkisini
değiştirebilirsiniz.
Trauma and Body Memory: Why the Past Still
Lives in Our Body
What Is Body Memory?
Trauma is not only a mental experience. Especially neglect, abuse, and mistreatment during
childhood leave deep imprints on our bodies. Body memory (somatic memory) refers to the storage
of emotional and physical experiences within the body through the nervous system.
Even when a person doesn't consciously remember a traumatic event, they may experience physical
reactions such as heart palpitations, shortness of breath, muscle tension, and freezing. These
reactions indicate that the nervous system still perceives past trauma as a present threat.
Why Are Childhood Traumas So Powerful?
Childhood is when the brain and nervous system develop most rapidly. Experiences such as
emotional neglect, abuse, domestic violence, or inconsistent parenting deeply affect how a child
perceives the world and regulates emotions.
Childhood trauma doesn't remain in the past—it continues to impact adult relationships, parenting,
and physical health.
Intergenerational Transmission of Trauma
Some people unconsciously repeat the negative patterns they experienced in childhood with their
own children. This process is known as intergenerational transmission of trauma. Behaviors like
shouting, punishment, and emotional invalidation are driven by automatic responses encoded in the
body through past trauma.
How Is Trauma Triggered in the Body?
Trauma isn't always triggered by major events. A smell, tone of voice, facial expression, or even a
single sentence can activate body memory. When this happens, a person may experience:
• Intense anxiety or panic
• Sudden anger outbursts
• Freezing or withdrawal
• Physical pain
Often, individuals cannot logically explain these reactions because the trigger comes from somatic
memory, not cognitive memory.
How Does Trauma Heal in the Body?
Trauma cannot be healed through talking alone—it must be addressed on a bodily level. Effective
methods include:
• Individual psychotherapy
• Somatic approaches
• EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing)
• Emotion regulation interventions
• Breathwork and mindfulness-based techniques
These methods help the body relearn a sense of safety instead of constant threat.
Trauma Is Treatable
Trauma can continue to influence our relationships, emotions, and bodies years later. However, the
good news is that trauma is treatable. With appropriate therapeutic support, the burden carried by
the body can be released.
You may not change what happened in the past, but you can change how it lives in your body and
shapes your present.